5 đồng xây nhà máy,
1 đồng xử lư nước thải
Nước
thải trong quá tŕnh chế biến mủ cao su được xem là loại
nước thải "khó chịu nhất", bởi nó không chỉ chứa kim
loại nặng, chất rắn... mà c̣n có mùi hôi thối rất khó
chịu. Các nhà máy chế biến mủ cao su đang bị buộc phải
xử lư loại chất thải này trước khi xả ra môi trường.
Giữa
năm ngoái, Công ty Cao su Đồng Phú ở B́nh Phước đầu tư
36 tỷ đồng xây dựng Nhà máy chế biến mủ cao su Tân Lập
có công suất chế biến 3.000 tấn mủ mỗi năm. Theo ông Ngô
hoàng Kỳ, Phó giám đốc công ty, nhiều hạng mục của nhà
máy đă xây dựng xong, nhưng c̣n phải chờ hoàn thành hệ
thống xử lư nước thải, được khởi công hôm 10 - 5, theo
quy định của Chính phủ, th́ nhà máy mới có thể đi vào
hoạt động.
Hệ
thống xử lư nước thải của Nhà máy Tân Lập được xây dựng
trên diện tích 1 héc ta, nằm lọt thỏm giữa rừng cao su,
cách nhà máy hơn 400 mét với kinh phí 7,7 tỷ. Nước thải
sau khi được xử lư sẽ đạt tiêu chuẩn quy định của Việt
Nam, nhất là khắc phục được mùi hôi thối.
Không
phải ngẫu nhiên mà Đông Phú chọn xây dựng hệ thống xử lư
nước thải giữa rừng cây, lại cách xa nhà máy như vậy dù
chi phí đầu tư tăng thêm. "Hệ thống xử lư nước thải nằm
giữa rừng cây phần nào làm giảm mùi hôi thối của nước
thải và không ảnh hưởng đến đời sống của cư dân quanh
vùng", ông Kỳ nói.
Tính
ra, cứ 5 đồng xây dựng nhà máy th́ Đồng Phú phải bỏ thêm
1 đồng để xử lư nước thải, một khoản đầu tư không nhỏ,
nhưng ông Kỳ cho rằng với công suất xử lư 500 mét khối
nức thải mỗi ngày, hệ thống này sẽ giúp xử lư toàn bộ
nước thải do nhà máy cao su Tân Lập xả ra, khoảng 120 -
160 mét khối/ngày. Cũng theo ông Kỳ, dự kiến đến tháng 9
năm nay hệ thống xử lư nước thải hoạt động sẽ giúp công
ty tạo được niềm tin cho khách hàng v́ nhà máy cao su
hoạt động không gây ảnh hưởng xấu đến môi trường sống
cộng đồng.
Ngoài
ra, Đồng Phú cũng đang tính đến chuyện đầu tư hệ thống
xử lư nước thải thứ hai cho Nhà máy Cao su Thuận Phú có
công suất chế biến 11.000 tấn mủ mỗi năm. Nhà máy này đă
hoạt động hơn hai chục năm nhưng vẫn chưa có hệ thống xử
lư nước thải khép kín. Tổng công ty Cao su Việt Nam
(Geruco), doanh nghiệp có diện tích cây cao su và công
suất chế biến mủ lớn nhất Việt Nam, đang đau đầu khi
phần lớn hệ thống xử lư nước thải của công ty không đạt
tiêu chuẩn quy định của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Theo
một tài liệu của Ban Quản lư kỹ thuật thuộc Geruco, tổng
công ty này có 32 nhà máy chế biến và xưởng sơ chế mủ
cao su tập trung chủ yếu ở vùgn Đông Nam bộ, tổng công
suất chế biến khoảng 245.000 tấn mủ cao su mỗi năm.
Trong quá tŕnh chế biến, mỗi năm các nhà máy này thải
ra môi trường hơn 6 triệu mét khối nước thải với hàm
lượng chất ô nhiễm hữu cơ cao.
Trong
các năm qua, Geruco đă đầu tư xây dựng 22 hệ thống xử lư
nước thải cho 22 nhà máy chế biến mủ cao su, với tổng
vốn đầu tư khoảng 60 tỷ đồng. Thế nhưng, theo Ban Quản
lư kỹ thuật thuộc Geruco th́ chất lượng nước thải sau
khi xử lư của 22 hệ thống nói trên đều không đạt yêu cầu
của Tiêu chuẩn Việt Nam 5945 - 1995 được quy định cho
ngành cao su, duy nhất chỉ tiêu độ pH là nằm trong giới
hạn cho phép, c̣n lại năm chỉ tiêu quan trọng về chất
hữu cơ trong nước thải sau xử lư đều cao hơn quy định từ
1,55 - 81 lần, nhất là mùi hôi thối vẫn chưa khắc phục
được.
Ban
quản lư này cho hay, hầu hết các công ty cao su thành
viên của Geruco hiện đang phải đối phó với việc nước
thải gây ô nhiễm môi trường; ngoài mùi hôi thối, nguồn
nước sinh hoạt cũng bị nhiễm bẩn... Áp lực đầu tư xử lư
môi trường, khắc phục mùi hôi thối càng tăng thêm bởi
nhiều nhà máy thuộc Geruco nằm trong danh sách 439 cơ sở
sản xuất gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trong cả
nước phải tập trung xử lư dứt điểm từ nay đến năm 2007,
theo Quyết định số 64/2003/QĐ - TTg của Thủ tướng Chính
phủ.
Công
ty Cao su Đồng Nai là doanh nghiệp thành viên có diện
tích cây cao su lớn nhất của Geruco, với 38.000 héc ta
cho sản lượng 43.000 tấn mủ mỗi năm. Các năm trước, Công
ty Cao su Đồng Nai đă đầu tư 7 tỉ đồng để xây dựng hệ
thống xử lư nước thải cho Nhà máy Long Thành và 3 tỉ
đồng cho nhà máy Cẩm Mỹ nhưng đều thất bại v́ nước thải
sau khi xử lư vẫn chưa đạt tiêu chuẩn như mong muốn. Ông
Nguyễn Thành Châu, Giám đốc Công ty Cao su Đồng Nai, cho
biết cuối năm ngoài công ty đă đưa hệ thống xử lư nước
thải trị giá 5,5 tỉ đồng của Nhà máy chế biến mủ cao su
Xuân Lập vào hoạt động. Nhà máy này có công suất chế
biến 11.000 tấn mủ cao su/năm và thải ra môi trường
khoảng 240.000 mét khối nước thải cần phải xử lư. Sau
thành công ở Nhà máy Xuân Lập, Công ty Cao su Đồng Nai
đang có kế hoạch xây dựng, nâng cấp hệ thống xử lư nước
thải của các nhà máy c̣n lại. C̣n Geruco, ngoài hai công
ty thành viên nói trên, hiện một số công ty thành viên
khác đang t́m kiếm công nghệ và nhà thầu để xây dựng hệ
thống xử lư nước thải cho các nhà máy chế biến của ḿnh...
Hồng Vân
(Thời
báo Kinh tế Sài G̣n)
