Đầu tư 30 tỉ đồng cho hệ thống xử lý nước thải y tế

 

(Lao động, số 120, ngày 3/5/2006, tr.7)

Đó là tổng kinh phí Sở Y tế TP dự kiến đầu tư xây dựng hệ thống nước thải của 4 bệnh viện và 1 trung tâm y tế tại TP. Đây là bước đầu tiên của kế hoạch dài hơi, nhằm cải tạo lại các hệ thống xử lý nước thải ở bệnh viện mà lâu nay đã bị "buông lỏng". Dự án sẽ triển khai ngay trong đầu tháng 5.

T. Uyên

 

Nước thải bệnh viện ở TPHCM: Xử lý... như không

 

(Sài gòn giải phóng, 12/10/2005)

Có hệ thống xử lý nước thải nhưng không sử dụng được. Nước thải bệnh viện không chảy vào bể xử lý mà chảy ngược vào phòng bệnh. Không có hệ thống xử lý nước thải… toàn bộ nước thải xả bỏ trực tiếp vào cống thoát nước sinh hoạt của thành phố... Đó là thực tế đang xảy ra tại nhiều bệnh viện, trung tâm y tế của TPHCM.

• Có như không

Bệnh viện Đa khoa An Bình, cách nay gần 10 năm đã được UBND TPHCM cho phép đầu tư xây dựng hệ thống xử lý chất thải với kinh phí lên đến gần 854 tỷ đồng. Tuy nhiên, 10 năm qua phần lớn khối lượng nước sử dụng cho công tác khám chữa bệnh trung bình mỗi ngày lên đến 500m3. đều được xả thẳng vào cống nước thải sinh hoạt của thành phố mà không qua bất kỳ công đoạn xử lý nào. Chỉ có một ít chất thải trong số 3.150 mẫu bệnh phẩm xét nghiệm được xử lý sơ lược bằng… nước tẩy trước khi đổ vào cống.

Theo chính những người làm việc tại đây, nguyên nhân của tình trạng này là bể chứa nước xử lý được đặt ở… thượng nguồn. Nước thải không thể chảy ngược vào bể xử lý mà xuôi vào các phòng khám, chữa bệnh của bệnh viện. Để “chữa cháy”, đơn vị thi công đã xây thêm một bể thu gom nước thải ở hạ nguồn. Từ bể này nước thải được máy bơm, bơm chuyển nước vào bể xử lý ở thượng nguồn. Thế nhưng, giải pháp ấy cũng chỉ phát huy tác dụng trong vài năm đầu.

Từ năm 2001, nhiều bộ phận của hệ thống xử lý nước thải như máy điều hòa nước, máy khí nén, máy trộn hóa chất… bắt đầu bị hư. Hệ thống cống dẫn nước thải của bệnh viện bị bể, sụp lún. Hiện những người làm việc tại đây không xác định được chu trình thoát nước thải của bệnh viện mà chỉ thấy mỗi khi trời mưa lớn hoặc gặp lúc thủy triều lên, nước thải chảy dồn về khu phòng bệnh phía đường Trần Hưng Đạo gây ngập nặng, nhiều lúc ngập cao tới giường bệnh nhân.

Bệnh viện Chợ Rẫy cũng đã có hệ thống xử lý nước thải bằng phương pháp lắng lọc nhưng nước thải vẫn chưa được xử lý đạt yêu cầu. Bà Lê Thị Anh Thư, Trưởng khoa Chống nhiễm khuẩn giải thích, trung bình mỗi ngày bệnh viện nhận khoảng 2.500 bệnh nhân ngoại trú và 2.000 bệnh nhân nội trú. Khối lượng nước thải trong công tác khám chữa bệnh lên tới 3.000m3/ngày đêm, nhưng bể lọc nước thải chỉ xử lý được khoảng 300m3/lần lọc.

Hơn nữa, phương pháp xử lý lắng lọc qua 3 tầng cũng chỉ lọc được vi trùng thương hàn, tả mà không xử lý được vi khuẩn hiếm khí... nên nước thải có qua xử lý nhưng chưa diệt được hết mối nguy hại. Bệnh viện Chợ Rẫy đã làm dự án xây dựng mới hệ thống xử lý nước thải bằng phương pháp sinh hóa kết hợp, tổng kinh phí khoảng 20 tỷ đồng - 30 tỷ đồng nhưng 3 năm qua vẫn chưa được Bộ Y tế duyệt kinh phí.

Tình trạng không đồng bộ nêu trên không phải là cá biệt mà còn khá phổ biến tại các bệnh viện như Nguyễn Tri Phương, Ung bướu, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình, Hoàn Mỹ, Tai mũi họng (Trần Quốc Thảo), Trung tâm y tế các quận huyện như 6, 8, Nhà Bè, Hóc Môn, Bình Chánh… Không chỉ có thế, nhiều bệnh viện, trung tâm ý tế còn… chưa hề có hệ thống xử lý nước thải. Tại Bệnh viện Truyền máu huyết học, toàn bộ 1.700m3 nước thải/tháng của bệnh nhân và khoảng 300 mẫu nước tiểu, máu, tủy, mô tế bào sau khi xét nghiệm chỉ được sát khuẩn sơ lược bằng nước tẩy rồi thải thẳng ra hệ thống thoát nước của thành phố. Bệnh viện Đa Khoa Sài Gòn nằm giữa trung tâm TP nhưng từ khi thành lập đến nay chưa hề có hệ thống xử lý chất thải.

• Hậu họa... nhãn tiền

80% nước thải từ bệnh viện là nước thải bình thường (tương tự nước thải sinh hoạt) chỉ có 20% là những chất thải nguy hại bao gồm chất thải nhiễm khuẩn từ các bệnh nhân, các sản phẩm của máu, các mẫu chẩn đoán bị hủy; hóa chất phát sinh từ trong quá trình giải phẫu, lọc máu, ướp máu, bảo quản các mẫu xét nghiệm, khử khuẩn.

Tuy nhiên theo tiến sĩ Nguyễn Trung Việt, Sở Tài nguyên Môi trường TPHCM, với 20% chất thải nguy hại này cũng đủ để các vi trùng gây bệnh lây lan ra môi trường xung quanh. Đặc biệt, nếu các loại thuốc điều trị bệnh ung thư hoặc các sản phẩm chuyển hóa của chúng… không được xử lý đúng mà đã xả thải ra bên ngoài sẽ có khả năng gây quái thai, ung thư cho những người tiếp xúc với chúng (các công nhân nạo vét cống thoát nước là đối tượng có nguy cơ bị nhiễm độc các chất thải này nhất).

Ngoài ra, những chất thải như máu, dịch, nước tiểu có hàm lượng hữu cơ cao, phân hủy nhanh nếu không được xử lý đúng mức, không chỉ gây bệnh mà còn gây mùi hôi thối nồng nặc, làm ô nhiễm không khí trong các khu dân cư.

Không có kinh phí hoặc có nhưng chưa đủ, đó là cách lý giải phổ biến hiện nay của nhiều bệnh viện, cơ sở y tế trước thực trạng này. Theo các đơn vị, chi phí đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải lên tới hàng chục tỷ đồng, thậm chí hàng trăm tỷ đồng, đó là chưa kể đến một khoản tiền không nhỏ để vận hành hệ thống này… là vượt khả năng của họ.

Nhiều bệnh viện cho biết đã đề nghị Bộ Y tế và Sở Y tế có chính sách hỗ trợ nhưng chưa được trả lời. Không chủ động nêu ra nhưng khi được hỏi hầu hết các bệnh viện đều thừa nhận rằng mỗi năm Trung tâm Y tế dự phòng thành phố chỉ tiến hành kiểm tra, lấy mẫu nước thải đã được xử lý để phân tích 1 lần cũng là một nguyên nhân để cho các đơn vị này… lơ là việc xử lý nước thải.

Thậm chí nhiều bệnh viện, cơ sở y tế còn lợi dụng điều này để tự ý cắt giảm hóa chất xử lý, cắt giảm quy trình vận hành hệ thống xử lý chất thải nhằm thu lợi bất chính. Kết quả là nước thải tuy được xử lý nhưng vẫn không đạt chuẩn. Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM, ông Lê Trường Giang cho biết, sở đã phải có văn bản nhắc nhở các cơ sở y tế không được có hành vi khuất tất như vậy.

Bao giờ tình trạng này được cải thiện?

Âi Vân