Quên việc xử lý nước thải từ các KCN ở Đồng Nai:

Báo động về những "túi thuốc độc" khổng lồ!

 (Pháp luật Việt Nam, số 55, ngày 5/3/2006, tr.3)

 

Một lượng lớn nước thải ô nhiễm nặng từ các khu công nghiệp (KCN) đang đe doạ môi trường, đặc biệt là chất lượng nước các sông, suối trên địa bàn Đồng Nai. Nhiều KCN chưa có nhà máy xử lý nước thải tập trung nhưng đã kêu gọi đầu tư và nhiều nhà máy không có hệ thống xử lý nước thải cục bộ vẫn đang hoạt động. Cuộc sống người dân quanh các KCN đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhưng cho đến thời điểm này, doanh nghiệp cũng như cơ quan chức năng vẫn để tình trạng ô nhiễm ngày càng trầm trọng hơn?

 

Ngành môi trường Đồng Nai chưa đủ năng lực?

Cho đến nay, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai có 17 KCN đang hoạt động, song mới chỉ 3 KCN là Biên Hoà 2, Amata và Loteco có nhà máy xử lý nước thải tập trung (XLNTTT). Ngoài ra, trong hơn 1.000 doanh nghiệp dừng chân trên địa bàn tỉnh, mới chỉ có khoảng 1/3 nhà máy đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải cục bộ. Hiện nay, lượng nước xả thải trực trung bình tại các KCN trên địa bàn tỉnh ước tính khoảng trên 60.000 m3/ngày đêm. Nước thải từ các KCN không có nhà máy XLNTTT với lưu lượng lớn và thành phần ô nhiễm đa dạng, phức tạp đã và đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nước mặt các sông, suối trong khu vực. Điều đáng nói là hàm lượng ô nhiễm trong nước thải vượt tiêu chuẩn quy định rất cao. Nước thải của nhiều KCN có chứa hoá chất và kim loại nặng nhiều thành phần nhưng không được xử lý, không chỉ gây ô nhiễm môi trường mà còn có nguy cơ tạo ra các bệnh nan y cho người. Qua kết quả khảo sát nước thải của Sở Tài nguyên & Môi trường (TN - MT) tại các KCN, hàm lượng Coliform trong nước thải vượt từ gấp đôi đến 1.860 lần? Điều đáng lo ngại hơn là hàm lượng chì trong nước thải của KCN Biên Hoà 1 vượt 4 lần, hàm lượng phốt pho trong nước thải ở KCN Amata vượt khoảng 10,6 lần, amôniac vượt đến 95 lần, hàm lượng crome ởKCN Hố Nai vượt 75 lần. Nguyên nhân chính là do nước thải không được xử lý hoặc xử lý chưa đạt.

Tại KCN Long Thành, tận mắt chứng kiến dòng nước thải có màu tím đen và bốc mùi hôi thối tràn về xã Tam An, chúng tôi không khỏi lo ngại cho sức khoẻ cũng như việc mưu sinh của người dân nơi đây. Đặc biệt vào ban đêm, lượng nước thải tràn về rất lớn. Hàng loạt vườn cây ăn trái lần lượt bị xoá sổ. Việc nuôi trồng thuỷ sản của người dân đành khép lại để đón những dòng nước đen ngòm xâm nhập? Tuy nhiên, nỗi lo lớn nhất của người dân ở đây là một khi nguồn nước ngầm bị nhiễm bẩn thì cuôc sống của bà con sẽ ra sao? Ông Trần Quang Thoả, Giám đốc môi trường Công ty cổ phần Sonadezi Long Thành cho biết, hiện nay hệ thống xử lý nước thải KCN chưa hoàn thành vì khâu xử lý sinh học chưa hoàn tất nên một số tiêu chuản xử lý chưa đạt theo đúng tiêu chuẩn môi trường quy định. Để xử lý nước thải đúng theo tiêu chuẩn, vào đầu tháng 1/2006, nhà máy đã tiến hành nuôi cấy vi sinh, dự kiến trong tháng này sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Không chấn chỉnh kịp thời, hậu quả sẽ khó lường!

Phát triển kinh tế phải đi đôi với bảo vệ môi trường. Quan điểm "phát triển trước, xử lý môi trường sau" là sai lầm. Sự sai lầm này sẽ phải trả giá đắt. Nếu địa phương chỉ tập trung vào phát triển kinh tế để có chỉ số tăng trưởng cao thì chắc chắn những lợi nhuận về kinh tế thu được hôm nay sẽ không thấm vào đâu so với việc giải quyết hậu quả ô nhiễm môi trường trong tương lai. Báo cáo kết quả của Đoàn thanh tra môi trường (Bộ TN - MT) tại một số KCN ở Đồng Nai vừa qua cho thấy có tới 94% DN được thanh tra đều vi phạm các quy định về môi trường. Một số công trình XLNTTT tại các KCN do tính toán và tiên lượng chưa đúng với thực tế đầu tư dẫn đến tình trạng quá tải, vận hành không đủ công suất, hiệu quả xử lý không đạt, gây lãng phí trong đầu tư. Trong khi đó, các nhà kinh doanh hạ tầng KCN đều biết rằng xây dựng nhà máy XNLTTT trong các KCN là tất yếu, nhưng do chi phí xây dựng tốn kém, thêm vào đó là những bất cập của hệ thống lụât pháp và các chế tài xử lý vi phạm chưa nghiêm, nên cả nhà kinh doanh hạ tầng KCN lẫn các DN còn bàng quan trước vấn đề ô nhiễm do nước thải. Ông Ao Văn Thinh, Phó chủ tịch UBDN tỉnh cho biết: "Đúng là trong thời gian qua, chúng ta có chú trọng hơn việc thu hút đầu tư, tạo điều kiện cấp phépnhanh gọn nên không quản lý được các DN về xây dựng hệ thống xử lý nước thải cục bộ; thiếu kiên quyết với những DN kinh doanh hạ tầng KCN chưa làm đúng quy định. Bây giờ không thể kéo dài tình trạng này, UBND tỉnh sẽ có những biện pháp đối với các KCN này. Đồng thời sẽ có quy định: Những KCN xây dựng sau 2005 phải hoàn thiện cơ sở hạ tầng, trong đó phải có nhà máy XLNTTT mới cho giới thiệu đầu tư".

Theo quy hoạch, Đồng Nai còn khoảng 5 KCN nữa sẽ được đưa vào hoạt động. Để việc XLNTTT có hiệu quả, nên chăng cần xây dựng các KCN với một loại hình sản xuất hoặc những nhóm ngành nghề khá tương đồng để có nguồn nước thải có tính đồng nhất để dễ xử lý và xử lý đạt hiệu quả cao. Hoặc sắp xếp các loại hình công nghiệp mà nước thải của một số cơ sở công nghệ này có thể sử dụng để xử lý hay tiền xử lý cho các cơ sở công nghiệp khác trước khi dẫn đến trạm xử lý tập trung, khi đó vừa tiết kiệm chi phí đầu tư, vừa tăng hiệu quả xử lý tại các trạm xử lý tập trung. Điều quan trọng trước tiên là phải kiên quyết ngay từ khi cấp phép cho các DN, quy định phải xây dựng hệ thống xử lý nước thải cục bộ trước khi đưa tới nhà máy XLNTTT và hệ thống XLNTTT phải được đầu tư xây dựng song song với kết cấu hạ tầng KCN, đồng thời phải tính đến xu thế mở rộng sản xuất của các DN trong các KCN để tránh tình trạng theo đuôi của ngành môi trường.

Cao Hào